door Mark Popken
•
23 maart 2026
Stressmanagement begint niet bij gedrag. Het begint bij fysiologie. Veel organisaties investeren tegenwoordig in vitaliteitsprogramma’s, workshops timemanagement of coaching op mindset. Toch zien we een opvallende ontwikkeling: ondanks al deze inspanningen blijft het aantal mensen met stressklachten en burn-out stijgen. Volgens cijfers van TNO en CBS ervaart inmiddels bijna één op de vijf werknemers burn-outklachten. Stressgerelateerd verzuim behoort bovendien tot de langst durende en duurste vormen van ziekteverzuim. Waarom hebben veel interventies minder effect dan gehoopt? Het antwoord ligt vaak in een fundamentele misvatting over wat stress eigenlijk is. Stress is geen denkprobleem Stress wordt in veel organisaties vaak benaderd als een probleem van gedrag, planning of mindset. Denk aan adviezen in en focus op; • beter timemanagement • grenzen leren stellen • positiever denken • efficiënter werken Hoewel deze onderdelen in een later stadium bij mijn coachtrajecten zeker aan bod komen, starten we altijd bij de kern. Stress ontstaat in eerste instantie namelijk niet in het denken, maar in het lichaam. Het is een reactie van het autonome zenuwstelsel. Dit is het systeem dat alle automatische processen in ons lichaam regelt zoals hartslag, ademhaling, bloeddruk, hormonale reacties etc. etc. Wanneer medewerkers langdurig onder druk staan, ontstaan er meetbare fysiologische veranderingen: • het stresshormoon cortisol stijgt • de hartslagvariabiliteit (HRV) daalt • het herstelvermogen van het lichaam neemt af • concentratie en besluitvorming verslechteren • emoties worden reactiever Met andere woorden: het regulatiesysteem van het lichaam raakt uit balans. Als dat langere tijd aanhoudt, kan dat uiteindelijk leiden tot chronische stressklachten en uiteindelijk zelfs tot een burn-out.